Австралийн Элчин сайдын яам
Монгол Улс

Олборлох салбар

Төслийн санхүүжилт: 4,102,000 австрали доллар

Төслийн хугацаа: 2015 оны 3 сараас 2018 оны 6 сар

Төслийн хамрах газарзүйн хүрээ: Монгол улс

Үндэсний хүлээн авагч байгууллага: Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газар, хайгуул ба олборлолтын компаниуд

 

Монгол улсын эдийн засаг уул уурхайн салбар болон дэлхийн зах зээл дээрх түүхий эдийн үнээс ихээхэн хамааралтай билээ. 2015 онд ДНБ-ий 20 хувь ашигт малтмал болон ашигт малтмалтай холбоотой аж үйлдвэрээс гарсан байна. Экспортын 87 хувь нь ашигт малтмал байна.

Эдийн засагт томоохон байр суурь эзэлж байгаа ашигт малтмалын салбарыг зөв зохицуулах нь Монгол улсын хэтийн хөгжил цэцэглэл, ядуурлыг бууруулах ажилд чухал ач холбогдолтой.

Салбарын үр өгөөжийг дээд хэмжээнд хүргэхийн тулд Австрали улс Монгол улсад дотоодын болон гадаадын компаниудын хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулах, хайгуул болон олборлолтын үр ашигийг нэмэгдүүлэх, эрсдлийг бууруулах, монголчуудад ур чадвартай ажилтнуудыг олох боломжийг өсгөх, Монгол улсын төр засаг болон хувийн хэвшлийн техникийн чадамжийг сайжруулахад тусалж байна. Үүний үр дүнд ашигт малтмалын салбарын хөгжил үндэсний болон орон нутгийн хөгжилд хувь нэмэр оруулна.

Австрали, Монголын Олборлох салбарын хөтөлбөр (АМОСХ) нь ашигт малтмалын салбарын менежментийг сайжруулах замаар нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд туслалцаа үзүүлэх зорилготой Австралийн гол хэрэгсэл юм.

АМОСХ нь газарзүйн шинжлэх ухаан, уул уурхайн менежмент, түүний дотор ажилчдын аюулгүй байдлыг хангах,  бодлого боловсруулах зэрэгт анхаардаг. АМОСХ нь хүсэлтийн дагуу техникийн дэмжлэг үзүүлдэг уян хатан хэрэгсэл юм. АМОСХ-ийг хэрэгжүүлэхээр Австрали улс Адам Смит Интернэшнл (АСИ) - ийг гэрээлэн ажиллаж байна.

2015 оны 3 сард эхэлснээсээ хойш АМОСХ нь:

  1. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яаманд алтны хайгуул, олборлолтыг сайжруулах, алтны салбараас Монголын нийт ард түмэнд тусах ашгийг боломжит дээд хэмжээнд нэмэгдүүлэх зорилготой стратеги боловсруулахад туслалцаа үзүүлсэн. Стратеги нь алтны салбарын хайгуулыг өргөжүүлэх богино, дунд, урт хугацааны бодлого, эрх зүйн ба дүрэм журмын хувилбаруудын талаар тодорхой зөвлөмж санал болгож байгаа. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам уг стратегийг Засгийн газраар батлуулахаар өргөн барьсан.
  2. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газарт ашигт малтмалын боловсруулах үйлдвэрийн аюулгүй байдлын дүрэм журмыг нягтлан судлах, шинэчлэхэд тусалсан. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газар, Геологи, уул уурхайн сургууль, Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль, мэргэжлийн холбоод (нүүрс, алт, зэс зэрэг), ашигт малтмалын боловсруулах үйлдвэрүүдийн төлөөлөгчид зэрэг нийт 60 хүн аюулгүй байдлын дүрэм журмыг нягтлан судлах, шинэчлэхэд оролцлоо.
  3. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газартай хамтран ажиллаж уул уурхайн холбогдолтой мэдээллийг олон нийтэд хүргэх урсгалыг сайжруулах харилцаа холбооны стратеги боловсруулсан. Уг үйл ажиллагаа төр засагт холбогдох хууль тогтоомж, бодлогын тухай мэдээллийг хэрэглэгчдэд ээлтэй байдлаар хүргэх ажилд туслалцаа үзүүлсэн юм.
  4. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газарт ашигт малтмалын үнэлгээний кодыг нягтлан судалж, зохих үнэлгээний тогтолцоог нэвтрүүлэхэд тусалсан. Энэ үйл ажиллагаа цаашид төр засагт нийгмийн үйлчилгээнд зарцуулах орлогыг нэмэгдүүлэх ашигт малтмалын үнэ, татварын хэмжээг тогтоох нэгдсэн үйл явцыг бий болгох суурийг тавьж байгаа.
  5. Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газартай хамтран ажиллаж, уул уурхайн хайгуулын компаниудын ажилтнуудад геологийн хайгуулын мэдээллийг Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газрын тавьдаг шаардлагын дагуу тайлагнах сургалт явуулжээ. Уг үйл ажиллагаа нь Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газарт хайгуулын 300 компанийн 500 хүнд тус газраас шинээр бий болгосон цахим тайлангийн санд хэрхэн онлайн тайлан гаргах тухай сургалт явуулахад тусалсан байна. Монгол улс саяхнаас цаг, мөнгө хэмнэх зорилгоор геологийн хайгуулын тайланг цаасан дээр авахаа больж, цахим хэлбэрт шилжүүлсэн билээ.
  6. Монгол улсын Засгийн газартай хамтран үндэсний Геологийн судалгааг бий болгож байна.  Энэ ажил Монгол улсын Засгийн газарт ашигт малтмалын нөөцийн суурийг өргөжүүлэх, ашигт малтмалын салбарыг эрчимтэй хөгжүүлэх зорилготой үндэсний Геологийн судалгааг бий болгоход дэмжлэг үзүүлж байгаа. Геосайенс Австрали нь геологийн өгөгдөл мэдээллийн менежментийн байдалд үнэлгээ хийхээр Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газартай түншлэн ажиллаж байна. Уг үйл ажиллагаа үндэсний Геологийн судалгааны стратеги, бизнесийн төлөвлөгөө боловсруулах, загвар тодорхойлоход дэмжлэг үзүүлсээр байна.

 

Ашигт малтмалын салбарт үзүүлж байгаа тусламжийн тухай нэмэлт мэдээллийг энд дарж авна уу.